ဗုဒၶဘာသာကို ကမၻာသိေအာင္ မိတ္ဆက္ေပးခဲ့သည့္ စာေပပါရဂူ ဦးေရႊဇံေအာင္"

"ဗုဒၶဘာသာကို ကမၻာသိေအာင္ မိတ္ဆက္ေပးခဲ့သည့္ စာေပပါရဂူ ဦးေရႊဇံေအာင္"

လယ္တီဆရာေတာ္ဘုရားသည္ ဗုဒၶစာေပမ်ားကို ပါဠိစာေပမွ ျမန္မာဘာသာသို႔ အဓိကဘာသာျပန္ေပးခဲ့သည့္ ေက်းဇူးရွင္ဆိုလွ်င္ ျမန္မာစာမွ အဂၤလိပ္ဘာသာသို႔ ဘာသာျပန္ခဲ့သည္မွာ ပထမဦးဆံုး ဦးေရႊဇံေအာင္ျဖစ္သည္။

၁၈၇၁-ခုႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလ ၂၀-ရက္ေန႔မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕၊ ေက်ာင္းတက္လမ္းရပ္ကြက္တြင္ "ဘ" ရာဇ၀တ္၀န္ႀကီး ဦးေရႊသာႏွင့္ "မိ" ေဒၚမိအျဖဴဇံတို႔မွ ေမြးဖြားခဲ့သည္။ ၁၈၉၂-ခုႏွစ္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္မွ ၀ိဇၨာဘဲြ႔ရခဲ့သည္။ ၁၈၉၄-ခုႏွစ္မွာ လယ္၀န္ျဖစ္လာခဲ့ၿပီး အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ျမန္မာသုေတသနဂ်ာနယ္တို႔တြင္ ဗုဒၶအဘိဓမၼာမ်ားကို စတင္ ေဆာင္းပါးေရးသားခဲ့သည္။ ယင္းေခတ္တြင္ ထင္ရွားေသာ အဂၤလန္ျပည္မွ ပါဠိပညာရွင္ မစၥက္ရုိင္းေဒဗစမ္က လယ္တီဆရာေတာ္ႀကီးကို ေမးျမန္းေသာ ေမးခြန္းပုစၧာမ်ားကို ျမန္မာျပန္၍ ဆရာေတာ္ႀကီးကို တင္ျပခဲ့သည္။ လယ္တီဆရာေတာ္ႀကီး ေျဖေတာ္မူေသာ အေျဖမ်ားကို အဂၤလိပ္ဘာသာသို႔ျပန္ျပီး လန္ဒန္ ပါဠိေလဒီ မစၥက္ရိုင္းေဒးဗစ္ထံ စာတိုက္က ေပးပို႔ၿပီး ဗုဒၶစာေပကို ကမၻာသို႔ျပန္႔ပြားေအာင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။

၁၉၁၀-ခုႏွစ္မွာ ဦးေရႊဇံေအာင္ အဂၤလိပ္ဘာသာေရး အဘိဓမၼတၳသဂၤဟက်မ္းကို ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။ လန္ဒန္ ပါဠိေလဒီ မစၥက္ရိုင္းေဒးဗစ္မွ ဦးေရႊဇံေအာင္ကို ေက်းဇူးတင္စကားပါးခဲ့သည္။ ဆရာႀကီး၏ ဗုဒၶဒႆန ရွင္းလင္းခ်က္ကို ဥေရာပ ပညာရွင္မ်ားက နားလည္ေအာင္ ရွင္းျပ ေရးသားႏိုင္ခဲ့သည့္အတြက္ ဂုဏ္ျပဳမွတ္တမ္းတင္ခဲ့သည္။

ဦးေရႊဇံေအာင္၏ ကထာ၀တၳဳက်မ္းကို အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ Point of Contronersy အမည္ျဖင့္ လန္ဒန္ ပါဠိစာေပအသင္းႀကီးက ၁၉၁၅-ခုႏွစ္မွာ ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။ ထုိအခါ ဦးေရႊဇံေအာင္ကို ကမၻာသိ ဗုဒၶအဘိဓမၼာဆရာႀကီးအျဖစ္ ထင္ရွားလာသည္။ အဂၤလိပ္တို႔၏ အေနာက္တိုင္း အေတြးအေခၚေလာဂ်စ္က်မ္းမ်ားကို ျမန္မာျပန္ဆိုခဲ့ၿပီး တကၠိယနဒီပနီက်မ္းဟု ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။ အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ အျခားက်မ္း အမ်ားအျပားကိုလည္း ေရးသားခဲ့သည္။ သူေရးသားခဲ့သည္မွာ ဗုဒၶအဘိဓမၼာမ်ားကို အဓိကထား ေရးသားခဲ့သည္။

ကမၻာသိ ဦးေရႊဇံေအာင္ကို ၁၉၃၂-ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္မွ စာေပပါရဂူ Doctor of Literature ဘဲြ႔ကို ေပးအပ္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ဘဲြ႔မအပ္ႏွင္းမွီ ၁၀-ရက္အလို ၁၁-၅-၁၉၃၂ ရက္ေန႔တြင္ ကြယ္လြန္သြားခဲ့ေလသည္။ ဗုဒၶဘာသာကို ကမၻာသိေအာင္ မိတ္ဆက္ေပးခဲ့သည့္ စာေပပါရဂူ ရခိုင္အမ်ိဳးသား ဦးေရႊဇံေအာင္အား မေမ့အပ္ေပ။

https://my.pcloud.com/publink/show?code=XZ4jN07ZYTTMrLOoVDVx7OTfdArTW0VDFcn7

Credit.. ရခိုင္သမိုင္း ..page